Cách phân biệt Đông trùng hạ thảo tự nhiên với Nhộng trùng thảo Cordyceps militaris

Cách phân biệt Đông trùng hạ thảo và Nhộng trùng thảo

       Từ xưa tới nay Đông trùng hạ thảo là một lọai đông dược quý hiếm với công dụng hỗ trợ điều trị nhiều chứng bệnh đang mắc phải và tăng khả năng chống lại bệnh. Chính do vậy con người chúng ta tin vào những sản phẩm bào chế từ Đông trùng hạ thảo mà không hề hay để ý tới nó đúng thực sự phải mẫu mình muốn hay không. Đã có không ít người đã mắc sai lầm giữa 2 dòng sản phẩm Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis và Nhộng trùng thảo Cordyceps militaris khác nhau như thế nào. Điều chúng ta cần biết Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis mang hình thù như cây nấm mọc trên đầu con sâu màu nâu sẫm, đầu nấm như lưỡi mắc, còn Nhộng trùng thảo mang hình thù thân cây màu vàng cam ngả hồng hồng, đầu nấm dạng chùy. Đến đây có thể hình dong hai loại khác nhau quá rõ ràng về mặt hình trạng rồi. Sau đây chúng ta đi đánh giá thêm các điều bên trong 2 mẫu này nhé.

       Nhộng trùng thảo sở hữu hình trạng cây nấm mọc từ các bộ phận khác của con sâu. Thân cây nấm mang màu vàng cam ngả hồng, đầu nấm dạng chùy. Tiến sĩ Trương Bình Nguyên, người đưa giống đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis về Việt Nam và lần đầu nuôi cấy thành công, cho biết trên thế giới chi nấm Cordyceps được ghi nhận có tới 350 loài, riêng Trung Quốc có 60 loài sống phân bổ nhiều nơi. Bây giờ người ta chỉ nghiên cứu hai loài là Cordyceps sinensis và Cordyceps militaris. Những nhà kỹ thuật gọi loài thứ 2 là loài Cordyceps militaris tên là Nhộng trùng thảo, để phân biệt với Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis. Trong khoảng thời kỳ sử dụng nhiều năm qua ở phương Đông và qua các tìm hiểu thành phần dược tính hóa học, dược lý, thực tế, Đông y đã xác nhận giá trị bổ dưỡng, chữa bệnh của Đông trùng hạ thảo vượt xa Nhộng trùng thảo. Nếu như Nhộng trùng thảo được nuôi cấy nhân tạo có giá chừng trăm triệu đồng một kg, thì Đông trùng hạ thảo thiên nhiên rất quý hiếm, phải có giá 1,4 tới 1,6 tỷ đồng 1 kg. Hiện nay Nhộng trùng thảo được nuôi trồng rất tiện dụng và cho ra thể quả cây nấm mọc trên thân con tằm hoặc con nhộng. Việt Nam còn nhân trồng được Nhộng trùng thảo trên gạo lức, giá đậu, cho ra khối lượng lớn, nấu canh ăn như rau. Trong khi đó, Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis tự nhiên chỉ sống được trên độ cao 3.000 Đến 4.000M so với mặt nước biển.

        Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis sở hữu hình dáng cây nấm mọc trên đầu con sâu, cây nấm màu nâu. Nguồn cội của cái tên Đông trùng hạ thảo do những nghiên cứu và đặc điểm dạng hình mùa đông là ấu trùng đến mùa hè trở thành dạng cây. Tài liệu sớm nhất cũng là người đầu tiên ghi nhận do tu sĩ Perenin Jean Batiste người Pháp biểu đạt loài sinh thực vật sở hữu hình dạng kỳ lạ và hỗ trợ được một số bệnh mà ông cho là “công dụng thần bí”. Năm 1843, tiến sĩ M.J. Berkeley người Mỹ), đặt tên loài rễ mọc trên sâu là Sphaeria sinensis. Mẫu tên sinensis lần đầu tiên xuất hiện từ đó. Năm 1878, Pier Andrea Saccarado mới tu bổ lại và xếp Sphaeria sinensis vào giống Cordyceps rồi đặt tên là Cordyceps sinensis. Từ đó, loài sinh vật nấm Cordyceps sinensis ký sinh trên sâu được giới công nghệ đặt tên là Đông trùng hạ thảo. Nghìn đời qua người phương Đông đã biết sử dụng loài Đông trùng hạ thảo như một dòng dược liệu cho sức khỏe. Đông trùng hạ thảo là tên gọi dân gian dựa vào nhìn đặc điểm chu trình sống của loài của loài sinh vật kỳ lạ vào mùa đông là con sâu non hay gọi là ấu trùng , mùa hè là thảo mộc. Đó là sự phối hợp cộng sinh giữa nấm Cordyceps Sinensis với ấu trùng bướm đêm Hepialus. Vào mùa đông, ấu trùng tìm nơi đất tươi xốp nhiều dinh dưỡng sống trong lòng đất và bị nhiễm bào tử nấm ký sinh. Tới mùa hè, bào tử nấm hấp thụ, cây nấm mọc trên đầu con sâu nhô lên khỏi mặt đất.

       Từ đó về sau, thực vật ký sinh trên sâu bọ được người ta quen gọi chung là Đông trùng hạ thảo. Bên cạnh đó theo các nhà kỹ thuật, chỉ có Cordyceps sinensis mới được gọi là Đông trùng hạ thảo có dạng hình độc nhất là cây nấm mọc trên đầu con sâu. Còn những loại cây nấm mọc ở nhiều bộ phận khác của con sâu chỉ được gọi là Nhộng trùng thảo mà thôi.   

       Đến nay chưa đất nước nào nhân trồng ra Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis được tức là ra hình trạng cây nấm trên đầu con sâu. Công trình đầu tiên nuôi trồng thành công Đông trùng hạ thảo tại Việt Nam của đội ngũ tiến sĩ Nguyên cũng mới nuôi cấy được ở thể sinh khối. Tiến sĩ Đinh Minh Hiệp, thành viên đội ngũ nghiên cứu nói: “Nếu nuôi trồng được cây nấm trên con sâu và có màu vàng cam thì sản phẩm là Nhộng trùng thảo Cordyceps militaris, còn gọi Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis là không chính xác”. Tại buổi nghiệm thu công trình này vào tuần trước của đội ngũ tiến sĩ Nguyên, giáo sư tiến sĩ Nguyễn Minh Đức, Trưởng ban Nghiên cứu kỹ thuật và Thư viện, khoa Dược trường Đại học Y Dược TP HCM, người đứng đầu Hội đồng công nghệ, khuyến khích nhóm tác giả tiếp tục nghiên cứu kỹ thuật nuôi trồng ra Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis. Tiến sĩ Minh Đức nói “Nếu nuôi trồng thành công dạng Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis, sẽ là một nguồn lợi quý giá vô biên cho quốc gia”.